ปูน (คอนกรีต) คืออะไร มีกี่ประเภท ค่า ST คืออะไร

ปูน หรือคอนกรีต คือวัสดุหลักที่ใช้มากที่สุดในงานก่อสร้างแทบทุกประเภท ตั้งแต่ฐานราก เสา คาน พื้น ไปจนถึงแผ่นผนังสำเร็จรูป และเป็นหนึ่งในวัสดุที่เครนของ BIG MACHINE TRADING ต้องยกบ่อยที่สุดในทุกไซต์งาน ไม่ว่าจะยกบั๊กเก็ตเทปูนขึ้นที่สูง หรือยกโครงสร้างคอนกรีตสำเร็จรูปที่หล่อจากปูนมาติดตั้ง บทความนี้รวบรวมความรู้พื้นฐานเรื่องปูนที่ทีมช่างและเจ้าของงานควรรู้ ทั้งประเภทของปูน ค่า ST คืออะไร และต้องเตรียมอะไรก่อนเทปูน

ปูนซีเมนต์ กับ คอนกรีต ต่างกันอย่างไร

หลายคนมักเรียก "ปูน" รวมๆ กัน แต่จริงๆ แล้วมี 2 คำที่ควรแยกให้ชัดเจน ปูนซีเมนต์ (Cement) คือผงวัสดุประสาน ยังไม่ใช่วัสดุที่นำไปเทโครงสร้างได้โดยตรง ส่วน คอนกรีต (Concrete) คือส่วนผสมของปูนซีเมนต์ หิน ทราย และน้ำ ในสัดส่วนที่คำนวณมาแล้ว ซึ่งเป็นวัสดุที่ใช้เทงานโครงสร้างจริงในไซต์ก่อสร้าง คำว่า "เทปูน" ที่พูดกันติดปากหน้างาน จึงหมายถึงการเทคอนกรีตนั่นเอง

ปูนซีเมนต์มีกี่ประเภท

ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ (ที่ใช้กันแพร่หลายในงานก่อสร้าง) แบ่งตามคุณสมบัติการใช้งานหลักๆ ได้ดังนี้:

• ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ธรรมดา — ใช้งานทั่วไป เช่น ฐานราก เสา คาน พื้น ก่ออิฐ ฉาบปูน เป็นชนิดที่ใช้มากที่สุดในงานก่อสร้างทั่วไป
• ปูนซีเมนต์ทนซัลเฟตสูง — ทนทานต่อดินหรือน้ำที่มีซัลเฟตสูง เหมาะกับงานฐานรากในพื้นที่ดินเค็มหรือใกล้ทะเล
• ปูนซีเมนต์ให้กำลังอัดสูงเร็ว — แข็งตัวและรับกำลังได้เร็วกว่าปกติ เหมาะกับงานที่ต้องเร่งเวลาก่อสร้างหรือถอดแบบเร็ว
• ปูนซีเมนต์ความร้อนต่ำ — ลดความร้อนสะสมขณะบ่มตัว เหมาะกับงานเทคอนกรีตปริมาณมากในครั้งเดียว เช่น ฐานรากขนาดใหญ่
• ปูนสำเร็จรูป (มอร์ตาร์) — ผสมสำเร็จพร้อมใช้ เช่น ปูนก่ออิฐ ปูนฉาบ ปูนเทปรับระดับ ไม่ต้องผสมหินทรายเอง

ค่า ST (Strength) ในงานคอนกรีตคืออะไร

เวลาสั่งคอนกรีตผสมเสร็จจากโรงงาน มักเห็นตัวเลขกำกับแบบ St.180, St.240, St.280 ซึ่ง St. ย่อมาจาก Strength หมายถึงค่ากำลังอัดของคอนกรีตที่ทดสอบแล้วเมื่อคอนกรีตมีอายุครบ 28 วัน มีหน่วยเป็นกิโลกรัมต่อตารางเซนติเมตร (กก./ตร.ซม.) ยิ่งตัวเลขสูง คอนกรีตยิ่งรับน้ำหนักและแรงอัดได้มากขึ้น วิศวกรจะเป็นผู้กำหนดค่า ST ที่เหมาะสมกับแต่ละส่วนของโครงสร้างตามแบบก่อสร้าง

ก่อนเทปูนต้องเตรียมอะไรบ้าง

งานเทคอนกรีตที่ได้มาตรฐานต้องเตรียมงานให้พร้อมก่อนวันเทจริง เพราะเมื่อผสมคอนกรีตแล้วมีเวลาจำกัดก่อนจะเริ่มแข็งตัว สิ่งที่ต้องเตรียมหลักๆ ได้แก่:

• แบบหล่อ (ไม้แบบ/เหล็กแบบ) — ต้องแข็งแรง ได้แนวดิ่งได้ระดับ ไม่รั่วซึมระหว่างเท
• เหล็กเสริมและตะแกรงเหล็ก (ไวร์เมช) — ผูกตามแบบวิศวกร ตรวจระยะห่างและระยะหุ้มคอนกรีตให้ถูกต้อง
• ลูกปูน (Spacer) — รองใต้เหล็กเสริมเพื่อกันเหล็กจมติดแบบหรือดิน ให้ได้ระยะหุ้มคอนกรีตตามแบบ
• ฐานรองรับที่บดอัดแน่น — พื้นดินหรือพื้นรองใต้แบบหล่อต้องบดอัดแน่น ไม่ทรุดตัวขณะเท
• ระบบค้ำยัน — ค้ำยันแบบหล่อให้มั่นคง โดยเฉพาะงานเทพื้นหรือคานที่ลอยตัว
• ตรวจสอบระดับและแนวก่อนเท — ใช้กล้องวัดระดับตรวจสอบก่อนเทจริงทุกครั้ง
• วางแผนเส้นทางเทและอุปกรณ์เสริม — เช่น รถโม่ปูนเข้าถึงได้หรือไม่ ถ้าเข้าไม่ถึงต้องเตรียมเครนพร้อมบั๊กเก็ตเทปูนล่วงหน้า

เครนกับงานเทปูน — ทำไมบางจุดต้องยกปูนด้วยเครน

ในหลายไซต์งาน จุดที่ต้องเทคอนกรีตอยู่สูงเกินรถโม่ปูนจะเทถึง หรืออยู่ในตำแหน่งที่รถโม่ปูนขับเข้าไม่ถึง เช่น พื้นที่แคบ พื้นที่ก่อสร้างชั้นบนของอาคาร ทีมงาน BIG MACHINE TRADING จึงใช้เครนยกบั๊กเก็ตเทปูนขึ้นไปเทแทน ช่วยให้เทคอนกรีตได้ทันเวลาก่อนปูนเริ่มแข็งตัว ภาพด้านล่างคือตัวอย่างจากหน้างานจริงที่ทีมงานเคยทำ

สรุป

ปูนหรือคอนกรีตเป็นวัสดุพื้นฐานที่งานก่อสร้างขาดไม่ได้ การเข้าใจประเภทของปูน ค่า ST ที่เหมาะกับแต่ละโครงสร้าง และการเตรียมงานก่อนเทให้พร้อม จะช่วยให้งานคอนกรีตออกมาได้มาตรฐานและปลอดภัย ส่วนงานเทปูนที่รถโม่เข้าไม่ถึงหรือต้องยกขึ้นที่สูง ทีมงาน BIG MACHINE TRADING พร้อมให้บริการเครนพร้อมบั๊กเก็ตเทปูนครบวงจร