น้ำท่วม เครนช่วยอะไรได้บ้าง ตั้งแต่ลอกท่อระบายน้ำ เตรียมรับมือ จนถึงฟื้นฟูหลังน้ำลด

กรุงเทพฯ และปริมณฑลเจอน้ำท่วมแทบทุกปี โดยเฉพาะช่วงปลายฝนเดือนกันยายนถึงพฤศจิกายน หลายคนนึกถึงเครื่องสูบน้ำกับกระสอบทราย แต่ไม่ค่อยนึกถึงรถเครน ทั้งที่เครนมีบทบาทตั้งแต่งานระบายน้ำระยะยาว งานเตรียมรับมือก่อนน้ำมา ไปจนถึงงานฟื้นฟูหลังน้ำลด บทความนี้สรุปจากประสบการณ์หน้างานจริงของทีมงาน BIG MACHINE TRADING ว่าเครนช่วยอะไรได้บ้าง และมีข้อจำกัดอะไรที่ต้องรู้ก่อนเรียกใช้

1. งานระยะยาว: วางท่อ ลอกท่อ และบ่อบำบัดน้ำเสีย

วิธีป้องกันน้ำท่วมที่ได้ผลที่สุดคือทำให้น้ำระบายได้เร็ว ไม่ขังนาน ทีมงาน BIG MACHINE TRADING เคยเข้าไปทำงานบ่อบำบัดน้ำเสียและระบบท่อระบายน้ำหลายโครงการในกรุงเทพฯ โดยเฉพาะฝั่งธนบุรีและริมแม่น้ำเจ้าพระยา งานเหล่านี้มาพร้อมการลอกท่อและวางท่อระบายน้ำใหม่ ช่วยบรรเทาน้ำท่วมและทำให้น้ำไม่ขังในชุมชน

• ยกท่อระบายน้ำขนาดใหญ่ — ท่อคอนกรีตมีน้ำหนักมาก ต้องใช้เครนยกวางลงแนวขุด
• ยกบ่อพักคอนกรีตสำเร็จรูป — ยกเข้าตำแหน่งตามแนวท่อ
• ยกคานและโครงสร้างริมคลอง — งานปรับปรุงเขื่อนและทางระบายน้ำริมคลอง
• ทำงานร่วมกับรถขุด — รถขุดลอกดินตะกอน เครนยกวัสดุและอุปกรณ์

ดูตัวอย่างงานจริง: บ่อบำบัดน้ำเสีย ตลิ่งชัน-ทวีวัฒนา · บ่อบำบัดน้ำเสีย วัดหงส์รัตนาราม · เครนบนโป๊ะ งานท่อระบายน้ำริมเจ้าพระยา

2. ก่อนน้ำมา: เตรียมรับมือด้วยเครน

ถ้ารู้ว่าพื้นที่มีความเสี่ยง การเตรียมล่วงหน้าคือสิ่งที่ช่วยลดความเสียหายได้มากที่สุด เครนช่วยงานที่แรงคนทำได้ช้าหรือทำไม่ได้

• ยกแบริเออร์คอนกรีตหรือบิ๊กแบ็กกระสอบทราย — วางแนวกั้นน้ำหน้าโรงงานหรือโกดังได้เร็วกว่าแรงคน
• ย้ายเครื่องจักรและสินค้าขึ้นที่สูง — เครื่องจักรในโรงงาน ตู้ควบคุมไฟฟ้า หรือพาเลทสินค้าหนัก
• ติดตั้งเครื่องสูบน้ำขนาดใหญ่และท่อ — ยกเครื่องสูบลงบ่อหรือริมคลอง
• ยกตู้คอนเทนเนอร์ — ใช้เป็นพื้นที่เก็บของบนที่สูง หรือย้ายตู้ออกจากจุดเสี่ยง

3. ข้อจำกัดที่ต้องรู้: เครนลุยน้ำได้แค่ประมาณครึ่งล้อ

รถเครนดูตัวสูงใหญ่ หลายคนจึงคิดว่าลุยน้ำท่วมได้ลึก แต่ความจริงแล้วเครนลุยน้ำได้ประมาณครึ่งล้อเท่านั้น เหมือนรถบรรทุกทั่วไป เพราะถ้าน้ำเข้าเครื่องยนต์ เครื่องอาจเสียหายหนัก ทำให้ทั้งเครนและงานต้องหยุด

• ถนนน้ำท่วมสูง — ต้องรอน้ำลด หรือหาเส้นทางอื่นเข้าพื้นที่
• นำเครนเข้าพื้นที่ล่วงหน้า — ถ้ารู้ว่าต้องใช้ ให้เครนเข้าไปก่อนน้ำมา
• งานริมน้ำที่รถเข้าไม่ถึง — ใช้เครนตีนตะขาบบนโป๊ะเรือแทน เหมือนงานท่อระบายน้ำริมเจ้าพระยา

4. หลังน้ำลด: งานฟื้นฟูและข้อควรระวัง

หลังน้ำลด โรงงานและอาคารหลายแห่งต้องยกเครื่องจักรที่เสียหายออกไปซ่อม ยกเครื่องใหม่เข้ามาแทน และขนย้ายวัสดุที่เสียหาย เครนช่วยให้งานฟื้นฟูเร็วขึ้น แต่ต้องระวังเรื่องพื้นดินที่อิ่มน้ำ ซึ่งรับน้ำหนักได้น้อยกว่าปกติ

• วางแผ่นเหล็กหรือแผ่นรองขาช่วงล่างขนาดใหญ่ — กระจายน้ำหนักไม่ให้ขาเครนจมดิน
• ตรวจพื้นก่อนกางขาทุกครั้ง — ดูหลุมหรือโพรงใต้ดินที่เกิดจากน้ำกัดเซาะ
• ระวังสายไฟและระบบไฟฟ้า — ตรวจให้แน่ใจว่าปิดไฟในพื้นที่ทำงานแล้ว

5. ยกรถยนต์ที่จมน้ำหรือติดน้ำท่วม ย้ายไปที่ปลอดภัย

อีกงานที่เจอบ่อยช่วงน้ำท่วมคือรถยนต์ที่จมน้ำหรือติดอยู่ในพื้นที่น้ำท่วม ทั้งในลานจอดรถ ชั้นใต้ดิน หรือถนนในหมู่บ้าน ทีมงาน BIG MACHINE TRADING ใช้เครนยกรถยนต์ขึ้นจากจุดที่น้ำท่วม แล้วย้ายไปวางในที่สูงหรือขึ้นรถสไลด์เพื่อขนไปศูนย์ซ่อม

• ห้ามสตาร์ทรถที่จมน้ำ — ถ้าน้ำเข้าเครื่อง การสตาร์ทจะทำให้เครื่องยนต์เสียหายหนักขึ้น การยกออกด้วยเครนจึงปลอดภัยกว่าการขับหรือลาก
• รัดสายยกที่ตัวรถ — ใช้สายพานยกหรือสลิงรัดที่ตัวรถ จัดจุดรัดให้รถสมดุล ไม่เอียงตอนยกขึ้นจากน้ำ
• น้ำหนักรถขึ้นอยู่กับแต่ละกรณี — รถเก๋งทั่วไปหนักประมาณ 1-1.5 ตัน รถกระบะประมาณ 1.5-2.5 ตัน แต่รถที่จมน้ำจะหนักกว่าตัวเลขนี้เสมอ เพราะมีน้ำ โคลน และตะกอนขังอยู่ข้างใน
• ระวังแรงดูดจากน้ำและโคลน — รถที่จมอยู่ใต้น้ำหรือจมในโคลน จะมีแรงดูดยึดตัวรถไว้ ตอนเริ่มยกต้องใช้แรงมากกว่าน้ำหนักรถจริงหลายเท่า งานแบบนี้ยากกว่าการยกรถบนพื้นแห้งมาก
• เครนต้องจอดบนพื้นที่แห้งและแข็ง — เครนลุยน้ำได้แค่ประมาณครึ่งล้อ จึงต้องจอดในจุดที่น้ำไม่สูง แล้วยืดบูมไปยกรถที่อยู่ในน้ำ

รถจมน้ำ ทำยังไงดี?

ถ้ารถจมน้ำหรือตกลงไปในคลอง บ่อ หรือแอ่งน้ำ อย่างแรกคือห้ามพยายามสตาร์ทหรือขับออกเอง ให้ถ่ายรูปตำแหน่งรถและบริเวณรอบๆ แจ้งประกัน แล้วติดต่อทีมงานยกรถ ในกรณีที่รถอยู่ไกลจากถนน หรือรถลากเข้าไปไม่ถึง เครนคือเครื่องมือที่ช่วยได้ เพราะ

• บูมยืดออกไปได้ไกล — เครนจอดบนถนนหรือพื้นแห้ง แล้วยืดบูมยื่นไปถึงรถที่อยู่กลางน้ำหรือในคลองได้ ไม่ต้องลงไปในน้ำ
• ดึงขึ้นตรงๆ ด้วยสลิง — ยกรถขึ้นในแนวตั้งจากด้านบน ไม่ต้องลากรถครูดไปกับพื้นหรือขอบคลอง ตัวรถเสียหายน้อยกว่า
• ใช้สายพานยกของรัดรถ — สายพานยกของเป็นผ้าเนื้อนุ่ม รัดที่ล้อหรือใต้ท้องรถได้โดยไม่ขูดสีหรือทำตัวถังบุบเหมือนสลิงเหล็ก
• ต่อด้วยสเก็น (แช็คเกิล) — ใช้สเก็นล็อกสายพานเข้ากับสลิงและตะขอเครน ให้ทุกจุดยึดแน่นและรับแรงดูดตอนเริ่มยกได้

อ่านเพิ่มเรื่องอุปกรณ์ยก: สลิงยกของ เลือกยังไงให้ปลอดภัย (รวมเรื่องสเก็น) · สลิงยกของ Wire Rope Sling มาตรฐานสากล พร้อมใบเซอร์

สรุป

เครนช่วยเรื่องน้ำท่วมได้ทั้ง 3 ช่วง ระยะยาวคือวางท่อ ลอกท่อ และงานบ่อบำบัดน้ำเสียที่ทำให้น้ำระบายได้ดี ก่อนน้ำมาคือยกแนวกั้นน้ำและย้ายเครื่องจักรขึ้นที่สูง ส่วนระหว่างและหลังน้ำลดคือยกรถยนต์ที่จมน้ำออกไปที่ปลอดภัย ยกเครื่องจักรที่เสียหาย และฟื้นฟูพื้นที่ สิ่งสำคัญคือต้องรู้ข้อจำกัดว่าเครนลุยน้ำได้แค่ประมาณครึ่งล้อ จึงควรวางแผนและติดต่อล่วงหน้าก่อนน้ำมา